De Oost-Vlaamse gemeente Laarne ligt minder dan 10 kilometer ten oosten van de provinciehoofdstad Gent. De gemeente bestaat naast Laarne-centrum nog uit de deelgemeente Kalken.
Geschiedenis
De eerste vermeldingen van Laarne vindt men in de 11de eeuw als ‘Larne’, ‘Laren’ of ‘Lara’. Deze benamingen zijn ontleend aan het Germaanse ‘hlaeri’ dat bosachtig, moerassig terrein betekent. De eerste belangrijke vondsten stammen uit de Gallo-Romeinse periode (1ste tot 3de eeuw na Christus) en wijzen op een zekere landbouwactiviteit. Uit de Vroege Middeleeuwen werd niets teruggevonden. Vanaf de 10de-11de eeuw zijn er terug aanduidingen van menselijke activiteit. Vanaf de Late Middeleeuwen werd het landschap, dat overwegend uit bossen en onbewerkte gronden bestond, bewerkt en voor de landbouw geschikt gemaakt. De nog steeds geringe bewoning bevond zich langs een uitgebreid stratennet. In deze periode ontstonden waarschijnlijk de woonkernen op het Zand en het Steentje. Typisch uit de 15de eeuw zijn de omwalde hoeven zoals het Kattenheye en de Motehoeve. Van de 16de eeuw tot de 19de eeuw onderging het landschap weinig verandering. Tot de helft van de jaren 1800 had Laarne nog drie grote bossen: één tussen het kasteel en de dorpskern, één op het Steentje - de Zevensterre - en één in het gebied tussen Berg- en Ascopstraat.
Het kasteel van Laarne
Het kasteel werd waarschijnlijk gebouwd in de 11de eeuw als verblijfplaats voor de Heren van Laarne, voor het eerst vermeld in 1050. Het is het enige slot dat zijn feodaal aspect heeft behouden. De ruwe, zware torens werden gebouwd nog voor de Kruistochten. Vlaamse kruisvaarders vonden bij hun terugkeer hier onderdak. Het slot fungeerde als voorpost bij de verdediging van de stad Gent.
Achtereenvolgens behoorde Laarne en het kasteel aan de families van Massemen, van Sotteghem, de Vos, van der Moere, van Gavere, de Schoutheete van Zuylen, van Vilsteren en de familie Christeyn. Het kasteel is nu eigendom van de Vereniging van Historische Woonsteden van België.
Sint-Machariusommegang
Een nog steeds bestaande traditie in de gemeente is de Sint-Machariusommegang die op Pinkstermaandag rondgaat. De ommegang, waarin de relieken van de heilige worden meegedragen, zou dateren van in de twaalfde eeuw. Macharius, de patroonheilige van Laarne, stierf in de Sint-Baafsabdij van Gent en werd vooral als pestheilige aanroepen. De Gentse Sint-Baafskathedraal bezit een reliekschrijn met het overschot van deze mysterieuze heilige. die ook in deze stad vereerd wordt.
Heksen
Laarne staat eveneens bekend als heksengemeente. In het Rijksarchief van Beveren worden de notulen van 6 heksenprocessen bewaard, die gehouden werden in het najaar van 1607. Zes personen, vijf vrouwen en een man werden vervolgd door de baljuw van Laarne in opdracht van de Heer van Laarne, en berecht door de Laarnse schepenbank. Vier vrouwen werden tot de brandstapel veroordeeld en geëxecuteerd. De man werd voor vele jaren uit Laarne verbannen. De vijfde vrouw werd vrijgesproken. In 2007 werden deze gebeurtenissen herdacht in een beklijvende evocatie, waarbij de burgemeester Ignace De Baerdemaeker en schepen Monique Van Acker als baljuwsechtpaar optraden en de schepenbank werd uitgebeeld door de schepenen Walter De craecker, Piet Baetens, Dirk Clerick en Frank Van Imschoot. De Heksengilde, een groep van 'vroede vrouwen' houdt deze geschiedenis levendig en treedt op als ambassadeur van de gemeente. Op vraag van het schepencollege zorgde deze Gilde in 2006 voor het brouwen van een kleurig bier 'Toverhekske' waarvoor een lokale brouwer instond.
Reuzen
Laarne heeft een reus, Marie Spreudel. In de zomer van 2000 maakte Rudy De Buck kennis met een Wetterse reuzendrager, die zeer enthousiast vertelde over een belangrijke reuzenoptocht aan de kust die hij die dag had meegemaakt. Aangezien deelgemeente Laarne een van de weinigen was, die nog geen reus bezat, koesterde hij het plan een reus te creëren voor Laarne. Een vereniging werd opgericht met als naam 'Tobbedragers', verwijzend naar hun lokaal, De Wastobbe. De reuzenfiguur verwees naar de Laarnse tradities: een heks, 'Marie Spreudel'. De reus werd op Sinksenkermis 2001 aan het publiek voorgesteld. Ook deelgemeente Kalken heeft met Stien en Lies zijn reuzen.
Fiche
Provincie: Oost-Vlaanderen
Streek: Zandig-Vlaanderen, Gentse Houtland
Oppervlakte: 1.568 ha
Hoogte t.o.v. de zeespiegel: +/- 5 tot 7 meter
Aantal inwoners: +/- 6.450