Meeswijk is één van de kleinste deelgemeenten van Maasmechelen en telt ongeveer 1.000 inwoners over een oppervlakte van 342 ha. De dorpskern heeft een residentieel karakter en is omgeven door een landbouwgebied met weiden, akkers en uiterwaarden. Er zijn geen industriële vestigingen. Door de vroegere mijnactiviteiten ligt de gemeente in een verzakkingsgebied. Daardoor kwam Meeswijk ongeveer 7 meter lager te liggen en moet er constant bemaalt worden om te voorkomen dat het gebied onder water komt te staan. Mede daardoor is het een uitstekend waterwinningsgebied met water van grote kwaliteit. Het wandelgebied Meeswijk-Leut toont de toerist het hartje van het Limburgs Maasland, waarin de grillen van de Maas duidelijk herkenbaar zijn.

Geschiedenis
In oude oorkonden uit het jaar 946 is er voor het eerst sprake van een wijk (vicus,wick) gelegen aan de Maas, namelijk ‘Masuic’. Deze handelsplaats of aanlegplaats voor schepen ontstond vermoedelijk in de Merovingische of Karolingische tijd. Tijdens het voorbije millennium veranderde de schrijfwijze van de nederzetting in: Maeswick (1334), Mesick(1602) en Meeswijck (1966). In de loop der tijden heeft de Maas zich meermaals verplaatst. Dit gebeurde meestal wanneer de rivier een nieuwe bedding koos ten gevolge van talrijke overstromingen. Zo trok zij zich op het einde van de 14de eeuw ongeveer 1 km terug in Oostelijke richting. De woonkern ontwikkelde zich meer westwaarts in de richting van de Romeinse heirbaan en later naar de Napoleonsweg (Rijksweg).
De geschiedenis van Meeswijk is vanaf de 13de eeuw nauw verbonden met die van de heerlijkheid Leut, waartoe het samen met Eisden behoorde. Het gezag was in handen van de Heren van Leut. Dit begon in 1274 met Jacob van Tongeren. Vanaf 1475  maakte het adelijke geslacht Vlodrop de dienst uit. In 1752 werd het goed verkocht aan Willem van Meeven, maar vanaf de Franse overheersing in 1795 zou de Vrije Rijksheerlijkheid ophouden te bestaan. Meeswijk werd een gemeente van het departement Nedermaas. In 1814 bliezen de Fransen de aftocht en het Congres van Wenen creëerde het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden onder Koning Willem I. Het departement Nedermaas werd de provincie Limburg. De huidige Limburgen vormden één geheel want er was toen nog geen sprake van de ‘grensmaas’. Hieraan kwam echter een einde bij het ontstaan van het onafhankelijke België. Limburg werd opgesplitst in een wederzijdse helft met de Maas als grens. Meeswijk werd in 1939 een autonoom Belgisch grensdorp en bleef dat tot 1972. In dat jaar kwam er een fusie met… Leut (L’histoire se répète.). Nauwelijks 4 jaar later, in 1976, ontsnapte de  nieuwe gemeente niet aan een tweede fusiegolf en werd samengevoegd bij Maasmechelen.

Molen ‘Nieuw Leven’
Bij het binnenrijden van de bebouwde kom, op de grensscheiding met Leut, staat de windmolen ‘Nieuw Leven’. Het is een standaardmolen uit 1801. Sedert 1945 werd hij een beschermd monument. In 1995 kocht de gemeente Maasmechelen de molen en liet hem maalvaardig restaureren. Elke eerste en derde zondag van de maand kan hij bezocht worden. Bij voldoende wind wordt hij dan in werking gesteld.

Kerk Sint-Laurentius
Op de plaats waar sedert 1034 een kerk stond, werd er een nieuwe éénbeukige zaalkerk in classicistische stijl gebouwd in 1788. De neoclassicistische toren werd in 1867 eraan toe gevoegd. In 1993 werd de kerk volledig gerestaureerd.

Veerpont ‘Hoal euver’
Op de Maas was er reeds in 1383 sprake van een overzetveer tussen Meeswijk en Berg (Nl). In vroeger jaren had deze veerpont een belangrijke functie in het maatschappelijk leven van de bewoners van de Maasoeverdorpen. Het huidige veer heeft nog steeds een druk verkeer van auto’s, fietsers en voetgangers te verwerken aangezien er geen bruggen zijn tussen Maasmechelen (autosnelweg) en Maaseik.

Smidse en Hoefstal
De oude hoefsmederij ‘Gijsen’ ontstond in 1810 en werd bijna twee eeuwen uitgebaat door dezelfde familie. Buiten staat nog de originele eiken hoefstal (noodstal) om de paarden te beslaan.

Oude Maeshoeve
Dit is een vierkantshoeve in typische Maaslandse stijl uit 1760. Oorspronkelijk fungeerde hij als kasteelhoeve van het kasteel Vilain XIIII.

Lindendreef
De dreven rond het kasteel Vilain XIIII maken deel uit van een uitgestrekt Engels landschapspark met talrijke bijzonder bomen.

Info
Willy Swennen
Tel.: 089 75 63 22 (tussen 12.30 en 14 uur)
E-mail: willyswennen@telenet.be

Dorpsfiche
Provincie: Limburg
Streek: Maasland
Deelgemeente van Maasmechelen
Oppervlakte: 342 ha
Hoogte t.o.v. de zeespiegel: 35 tot 38 meter
Inwoners: +/- 1.000