Brugge en Damme zijn twee plaatsen die iedereen kent. De naam ‘Vivenkapelle’ klinkt voor de meeste mensen al wat minder bekend in de oren. Dit leuke dorpje, het kleinste van Damme, ligt op de kruising van vier gemeenten: Sint-Kruis (Brugge), Damme, Moerkerke en Sijsele.
Vivenkapelle ontstond rond een kapel die in 1350 gebouwd werd in opdracht de toenmalige Heer van Viven. De kapel werd verschillende malen vernield en heropgebouwd. Vijf eeuwen na de bouw werd het voortbestaan ervan verzekerd door de familie Verhulst, die zorgde voor de oprichting van een compleet complex met een kerk, een broeder- en zusterklooster, een pastorie en 2 scholen. Sindsdien viert in Vivenkapelle de neogotiek hoogtij. Vandaag is het een kerkdorp waar het verenigingsleven sterk leeft, mede dankzij de gilde.
Geschiedenis
De naam Vyve komen we voor het eerst tegen in 1240. De heerlijkheid Viven was één van de leengoederen binnen het territorium van het Brugse Vrije. Op deze heerlijkheid had Hendrik Braderic, een Brugs poorter, een stuk grond liggen. In 1350 kreeg hij van de paus toelating om er een kapel te bouwen ter ere van O.L.Vrouw.
Op het einde van de 16de eeuw werd het Brugs ommeland door rebellerende watergeuzen geteisterd. Van de kapel van Viven bleven alleen vier muren overeind. De kapel werd in 1635 hersteld en groeide uit tot centraal trefpunt. De Franse bezetting betekende het einde van de heerlijkheid Viven. De kapel werd verkocht, bleef gedurende meerdere decennia voor elke godsdienstige activiteit dicht en werd zelfs als schuur gebruikt.
De Brugse grondeigenaar Philippe Verhulst stelde in 1827 door het afkopen van de grond met kapel een einde aan deze ontheiliging. Hij liet het heiligdom herstellen en won advies in van architect Jean Baptiste Bethune, een vriend van de familie. De kapel werd in 1855 gewijd en in 1858 een openbare bidplaats met priester.
Bij de familie Verhulst groeide de gedachte om op de oude heerlijkheid een parochiecentrum uit te bouwen. Architect Bethune, beschikkend over een onbeperkt budget, stampte een schoolvoorbeeld van de neogotiek uit de grond. Het bestaat uit een kerk, een pastorie, een broederklooster met jongensschool en een zusterklooster met meisjesschool. De kapel werd volledig geïntegreerd in de nieuwe kerk. Mgr. Faict wijdde op 10 september 1867 de O.L.Vrouwekerk. Twee jaar later was het complex volledig klaar. Er bestaan slechts twee van dergelijke complexen in België.
Door allerlei omstandigheden zou het tot 1885 duren alvorens Viven tot een autonome parochie verheven werd. Het levensdoel van de familie Verhulst was in vervulling gegaan en zoals beloofd, stond ze het kerkgebouw en de pastorie met tuin af aan de jonge kerkfabriek van Vivenkapelle.
De kloostergebouwen met de respectievelijke scholen kwamen in het bezit van de Stichting Verhaegen-Verhulst en werden in 1988 overgedragen aan Damme, stad waartoe Vivenkapelle sinds 1977 behoort. Daarvoor hoorde het bij Sint-Kruis, nu een deelgemeente van Brugge.
De onlangs gerestaureerde jongensschool doet dienst als ontmoetingsplaats voor het verenigingsleven met een kleine (feest)zaal en vergaderruimten.
Het paard van Viven
Op het Bradericplein, in het centrum van Vivenkapelle, vind je de bekendste inwoner: het paard van Viven. Het is een bronzen kunstwerk vervaardigd door Jef Claerhout. Het werd ingehuldigd in 1977, het jaar dat Vivenkapelle deel ging uitmaken van de fusiegemeente Damme.
Er hangt een leuke anekdote aan dit paard en de fusie. Voordien maakte Vivenkapelle deel uit van het naburige Sint-Kruis. Het paard kijkt weemoedig met het hoofd naar Sint-Kruis en draait de kont richting Sijsele, het politiek zwaartepunt van Damme.
Info
Marc Verstrynge
Tel.: 050 50 09 29
E-mail: marc.verstrynge1@telenet.be
Website: http://landelijkegildevivenkapelle.be
Dorpsfiche
Provincie: West-Vlaanderen
Streek: Brugs Ommeland
Deelgemeente van Damme
Oppervlakte : 307 ha
Aantal inwoners: +/- 600