Menu

Terug naar Actualiteit >Hoe zit het nu met PFOS-vervuiling?

Geschreven op 12 juni 2021. - Nieuws, Landbouw

Via deze weg willen we als Landelijke Gilden ook trachten om jou als inwoner binnen een straal van 15 km rond de PFOS vervuiling in Zwijndrecht mede te informeren over een aantal aspecten inzake deze problematiek. We zullen dit uiteraard ook verder opvolgen en je verder op de hoogte houden.

 

DE PFOS vervuiling in Zwijndrecht en de buurtgemeenten komt momenteel uitgebreid in de media als gevolg van de ernstige verontreinigen aangetroffen op de Oosterweelwerf . Verschillende feiten en meningen worden verkondigd. De Europese gezondheidsautoriteit kwam het afgelopen najaar bovendien met verdere adviezen betreffende de aanvaardbare wekelijkse inname van PFOS via voedsel en drinkwater. Hogere accidentele opnames kunnen een nefast effect hebben op de gezondheid. Wat nu met de eitjes, groenten en fruit uit eigen tuin? Wat met deze producten uit de winkel?

PFOS of perfluoroctaansulfonaten zijn chemische verbindingen die vroeger zeer vaak gebruikt werden om bijvoorbeeld textiel water-, vet- en vuilafstotend te maken. Deze PFOS zijn nagenoeg onverwoestbaar, met als gevolg dat vervuiling zich jarenlang kan ophopen. De verontreiniging in Zwijndrecht komt van de 3M fabriek, initieel via afvalwater en lucht. Via bijvoorbeeld graafwerken, kon vervuilde grond verder verspreid geraken. Maar ook via oppervlakte- en grondwater.

PFOS en kippeneieren

Nieuwe inzichten en onderzoek brachten aan het licht dat verontreiniging met PFOS of andere perfluoroalkylverbindingen erg verspreid is in Europa, ondanks een Europees productieverbod sinds 2009. Deze chemicaliën kunnen mogelijk een invloed hebben op de hormonenhuishouding, cholesterol, het afweersysteem en zouden mogelijk kankerverwekkend zijn, bij langdurige en hoge inname. In 2020 verlaagde het Europese voedselveiligheidsagentschap de aanvaardbare wekelijkse inname tot maximaal 4 nanogram per kg lichaamsgewicht. Op basis van deze richtlijn en op basis van eerdere analyses in kippen- en mezeneieren kwamen Antwerpse onderzoekers met aanbevelingen over de consumptie van eieren van particulier gehouden kippen in een ruime perimeter van 15 km rond de fabrieksterreinen va 3M. Meer onderzoek blijft echter nodig. De gemeente Zwijndrecht heeft alvast omwonenden, experten en OVAM uitgenodigd op de gemeentelijke raadscommissie van 16 juni om verdere toelichting te geven.

Eerder onderzoek in Nederland toonde aan dat eieren van kippen in de tuin over het algemeen 10 keer meer perfluoroalkylverbindingen bevatten dat commerciële eieren (scharrel, vrije uitloop en biologisch). Kippen gehouden bij particulieren scharrelen immers meer op hun kleine stukje grond. Maar de gevonden waarden waren overal laag en ver onder de toen bekende toelaatbare dagelijkse inname. Fruit en groenten gekweekt op eventueel sterk gecontamineerde gronden kunnen PFOS opnemen, maar de kans is veel kleiner.

PFOS en voedsel

De veiligheid van producten aangeboden in de winkel of via de korte keten wordt gecontroleerd door het Voedselagentschap. Het FAVV volgt milieucontaminanten op via het jaarlijks geëvalueerde controleplan. Daarbij wordt steekproefsgewijs een heel aantal producten o.a. getest op dioxines en polychloorbifenyls (PCBs), polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAKs) en poly- en perfluoralkylverbindingen (PFAS), waaronder PFOS. Dit controleplan en de resultaten ervan worden regelmatig beoordeeld door het Wetenschappelijk Comité. De PFOS-gehaltes, gemeten tussen 2010-2018 in vis, schaaldieren, vlees, eieren en melk vielen ver onder de ingestelde actiewaarde. Het FAVV wacht de resultaten van de bodemanalyses en de evaluatie van de Vlaamse overheid in de regio rond Zwijndrecht af. Eventueel kunnen dan aanpassingen doorgevoerd worden aan het controleplan. De veiligheid van de voedselketen blijft gegarandeerd!