Menu

Terug naar Actualiteit >Tuinieren zonder niezen

Geschreven op 02 mei 2017. - Nieuws, Tuinieren
grassen en hooikoorts

Als de pollen van planten kwistig door de lucht stuiven, moeten gevoelige tuiniers vaker niezen, hebben ze last van geïrriteerde ogen of neusloop. Hooikoorts jaagt je de tuin uit, net nu er zoveel te doen of te genieten is.

 

 

Mannelijk en vrouwelijk

Pollen of stuifmeelkorrels zijn de mannelijke zaadcellen van een plant. Ze worden door insecten of door de wind vervoerd naar de vrouwelijke stamper om die te bevruchten. Enkel zo kunnen bloemen uitgroeien tot courgettes en pompoenen, appels of peren.

De meeste plantensoorten zijn tweeslachtig, ze dragen bloemen met meeldraden rond een stamper.  Minder voorkomend zijn planten met eenslachtige bloemen, de plant is dus mannelijk of vrouwelijk. De vrouwelijke planten produceren de stampers en dragen de vruchten. De mannelijke bloemen produceren de meeldraden en het stuifmeel. Als deze planten  tweehuizig zijn, heb je voor de productie van bessen of vruchten twee planten nodig, uiteraard van een verschillend geslacht. Om die reden vind je in openbaar groen meestal mannelijke bomen of struiken omdat ze geen vruchten produceren die bijv. geparkeerde auto's bevuilen.

 

Wind of insecten?

Planten die lonken naar insecten om hun stuifmeel te vervoeren naar de stampers zijn doorgaans fel van kleur en hebben grote bloembladeren én heerlijke nectar om de aandacht te trekken. Ze hebben vaak dikkere pollen die niet zo snel verstuiven  in de lucht maar gemakkelijk vastklitten aan passerende insecten. Planten die voor bestuiving afhankelijk zijn van de wind, hebben fijner en droger stuifmeel dat bij winderig weer overvloedig in het rond stuift.

 

Seizoensgebonden niesbuien?

Planten hebben hun eigen tempo waarin ze bloeien en stuifmeel produceren. Afhankelijk van de gevoeligheid voor bepaalde pollen, zijn de symptomen van hooikoorts mild of sterk. Een hoge gevoeligheid voor veel verschillende plantensoorten maakt dat de klachten  vaak van langere duur zijn.

  • Februari/maart: pollen van hazelaar of els
  • April/mei: berkenpollen
  • Juni tot oktober: graspollen, weegbree

 

Hagen zijn dubbelzinnig

Misschien heb je gekozen voor haagplanten die geen pollen vormen en staat de haag aan de zuidwest tot westkant van de tuin en is ze hoog en breed genoeg om de meeste pollen op te vangen. Bij het snoeien komen alle opgehoopte pollen tegelijk vrij. Wie gevoelig is, snoeit ze dus beter niet zelf. Ligusterhagen zijn sowieso risicovol voor hooikoortslijders.

 

Tips voor een niesvrije tuin

Een complete lijst geven van planten voor een allergie-arme tuin is ondoenlijk. Wie last heeft van hooikoorts kijkt best uit naar :

  • De vrouwelijke planten van tweehuizige soorten. Die produceren geen stuifmeel en veroorzaken dus geen hooikoorts. Dan maar geen kleurrijke bessen in het najaar of lekkers voor de vogels.
  • Steriele cultivars of planten met dubbele bloemen zijn vaak ook een goede keuze, bijv. bij rozen.
  • Ga volop voor nectarplanten of planten die insecten lokken voor hun bestuiving. Bijv. vlinderstruik.
  • Ook planten met bloemen waar de stuifmeeldraden verstopt zitten in een kelk geven minder kans op verspreiding van de pollen door de lucht. Bijv. sierui, leeuwenbek, vingerhoedskruid, schildpadbloem, akelei.
  • Maai het gazon voor het gras gaat bloeien. In de zomer is dat eenmaal per week of meer. Of zet een robotmaaier in, zo hoef je zelf niet te maaien.
  • Kies voor traaggroeiende grassoorten, die pas gaan bloeien als ze hoger worden dan de gewenste gazonhoogte.
  • Beperkt de oppervlakte gazon in je tuin. Vervang deze bijvoorbeeld door een vijver. De meeste vijverplanten zijn immers pollenvrij. Behalve dan de gele lis, slangenwortel en waterweegbree.
  • Vermijdt soorten met ver uitstekende meeldraden zoals hersthooi, die ondanks de felgele kleur liever gebruik maakt van de wind voor de verspreiding van zijn stuifmeel. Planten met veel meeldraden produceren meer stuifmeel dan andere.
  • Ban siergrassen. Ze zijn voor hun verspreiding afhankelijk van de wind en geven daardoor een overvloedige pollenproductie.
  • Planten met kleine bloemen in zachte tinten of planten zonder bloembladeren zijn niet interessant voor insecten. Veel kans dus dat het windbestuivers zijn. Vraag raad aan je plantenkweker en vermijdt deze planten in je tuin.

 

Vraag raad aan een gespecialiseerde kweker

  • Zo vermijdt je dat je planten aan koopt met sterke geuren, fijne (brand)haartjes of irriterende sappen. Zij kunnen andere allergische reacties veroorzaken, bovenop de hooikoorts.
  • Laat je niet leiden door de naam van de plant. Sommige vrouwelijke cultivars  hebben een mannelijke naam ('Golden King') of omgekeerd ('Silver Queen' voor een mannelijke plant).

 

 

Om toch enkele namen te noemen

Goede planten Te vermijden bij hooikoorts
Roos (misschien geen geurende), Ridderspoor, tuingeranium, dubbele stokrozen, goudsboem, vrouwenmantel, heide, kattenkruid, schoenlappersplant, lage phloxen Olijf, lavendel, varens
Forsythia, hortensia, viburnum tinus, weigelia, azalea, rododendron, boerenjasmijn, rode kornoelje, sleedoorn, meidoorn, gelderse roos Linde, berk, eik, beuk, esdoorn, kastanje, populier, wilg
Hosta, herfstanemoon, astilbe, gebroken hartjes Weegbree, zuring, bijvoet
Fuchsia, Vlijtig liesje, lobelia, leeuwenbekje, begonia, phormium  
Magnolia, japanse sierkers, appel of peer