Menu

Terug naar Actualiteit >Wanneer moet je zaaien?

Geschreven op 31 januari 2021. - Nieuws, Tuinieren
zaaikalender

Op elk pakje zaaizaad staat altijd de periode vermeld om te zaaien. Zaaikalenders zijn een populair item en geven overzichtelijk aan wat wanneer gezaaid of geplant moet worden, binnen of buiten. En toch lijkt zaaien zo ingewikkeld. 

 

Waarom kan je niet eender wat zaaien wanneer je maar wil? 

Zaaien volgens de kalender? 

De ene soort moet je in maart zaaien, de andere in juni of september.  Mag dat dan niet om te zaaien en planten naargelang het uitkomt? In theorie wel, een zaadje zal altijd kiemen in de juiste omstandigheden. Dat wil zeggen: bij voldoende vocht, zon en in goede grond.  

Maar dan volgt de praktijk 

Sommige zaadjes hebben een speciale situatie nodig eer ze gaan kiemen. Bij bepaalde bloemsoorten moeten de zaadjes eerst een koude periode doormaken anders ontkiemen ze niet. Denk ook aan bepaalde planten in bosbrandgevoelige gebieden, die pas kiemen als er een grote hitte overheen gegaan is. Bij onze courante groenten is dat gelukkig niet zo aan de orde.  

Na het zaaien en het kiemen volgen belangrijke gebeurtenissen in een plantenleven: bloeien, blad vormen, zaden vormen, knollen vormen, zetmeel opslaan in wortels en knollen. Al die zaken gebeuren voor elke soort op verschillende momenten en de belangrijkste factor daarbij is daglicht, meer bepaald de lengte ervan. De daglengte zet immers planthormonen in gang die op hun beurt de plant stimuleren in de groei.   

Venkel, spinazie en rode bieten 

Zo kan het dus gebeuren dat een rode biet die te vroeg gezaaid wordt, een jonge plant levert die meteen een bloemstengel met zaad produceert in plaats van lekkere knollen. De reden is dat rode biet een tweejarige groente is. Dus ligt het in de natuur van rode bieten om het eerste jaar na het zaaien de knollen te vormen en om het tweede jaar een prachtige bloemstengel te produceren. Als rode bieten te vroeg in het voorjaar gezaaid worden, zetten de lichtomstandigheden de plant op het verkeerde been. Resultaat: geen oogst.  

Ervaren tuiniers hebben een term voor dit fenomeen: 'de spinazie gaat op'. Ook venkel is er gevoelig aan. Te nat of te droog weer kunnen dit effect bovendien nog eens versterken.   

Lange of korte dagen 

De daglengte en de werking van planthormonen zijn dus de reden dat er perioden zijn om te zaaien of te oogsten. Die momenten kunnen dan nog verschillen volgens de plantensoort. Voor een succesvolle zaai kan je er maar beter rekening mee houden. Daarom bestaan er ook voorjaar en najaar variĆ«teiten van eenzelfde groente.  

Uiteraard werkt dat plantenmechanisme ook omgekeerd. Zodra de dagen beginnen te korten (planten merken dat sneller dan wij), geven hun hormonen aan dat het tijd is om hun groeiseizoen af te sluiten. Ze gaan dan investeren in hun knollen, gaan bloeien en vruchten geven.  

Conclusie

  • Volg het advies op pakje zaaizaad. 
  • Groenten die veel blad moeten maken, moet je vroeg zaaien. 
  • Groenten waarvan je de knol of stengels eet, mag je later zaaien.   
  • Oogsten kan dus het hele jaar rond, kwestie van de groenten te plannen.