Zaaizaden oogsten en bewaren | Landelijke Gilden
Menu

Terug naar Actualiteit >Zaaizaden oogsten en bewaren

Geschreven op 19 september 2019. - Nieuws, Tuinieren
venkelzaden, klaar om te verzamelen

Alle planten die bloeien, produceren daarna zaden. Dat is immers één van de manieren om zich te vermenigvuldigen. Ook groenten doen dat op die manier, maar meestal hebben we ze al geoogst en opgegeten voor ze de kans krijgen om bloemen te produceren.

 

Vergeet dus in je moestuin al eens iets te oogsten en laat je verrassen door de bloemen en de zaden. 

Zaden zijn er in allerlei maten en gewichten 

De zaden van erwten zijn dik en rond, die van de worteltjes zijn zo fijn als zand. Soms zijn de zaden nog eens extra verpakt in een zaaddoos, die populair zijn bij bloemschikkers. Denk aan een papaver of juffertje in het groen. Ook de manier waarop de zaden zich verspreiden, is zo verschillend. Dat verklaart meteen hoe zaden terechtkomen op zoveel plekken waar geen mens ze zou zaaien. Bijgevolg groeien er planten in dakgoten, tussen terrastegels, bovenop de schoorsteen, in hoge muren.  

 

Herken je deze? 

Zaden in peulen. Als de peulen droog en bruin worden, barsten ze open en vallen de zaden eruit. Dat zie je bijvoorbeeld bij erwten en bonen. 

Zaden met haakjes hechten zich vast aan onze kledij als we erlangs lopen. Kleefkruid is een bekend voorbeeld. 

Sommige zaden zitten verstopt in lekkere vruchten. Als vogels die vruchten opeten, zorgen zij voor een verspreiding van de zaden want die verteren ze niet. Denk aan tomaat, braambes, pompoen.

Gevleugelde zaden laten zich meevoeren met de wind. Zo geraken ze heel ver. Het meest typische voorbeeld is de esdoorn. 

Sommige zaden zijn zo licht dat ze zichzelf in de lucht houden zoals een parachute. Iedereen ken de paardenbloem, maar ook slasoorten zijn zo. 

 

Verzamel zaden voor de wind, de regen of de vogels ermee vandoor zijn

Toch is het wachten tot de zaden rijp zijn. Ze zijn dan niet meer groen maar bruin en voelen droog aan. Oogst zaaddozen voor die openspringen en hun zaden verspreiden. 

Een droge middag is het ideale moment om zaden te verzamelen. Neem een schaartje mee, enkele zakjes of doosjes en een stift om te schrijven. 

Knip de verwelkte bloemresten met de zaden of de zaaddozen af. Steek ze meteen in een zak om geen zaden te verliezen. Gebruik voor elke soort een aparte zak of doos. Anders ontstaat een mengeling. Schrijf er meteen op wat je erin stopt. 

Laat de zaden drogen. Dat duurt minstens een week op een warme droge plek. Ze moeten echt volledig droog zijn of ze gaan beschimmelen tijdens de bewaring. Open ook de zaaddozen en schud ze leeg. Probeer zoveel mogelijk kaf van de zaden te verwijderen. Even blazen kan al helpen. 

Stop de gedroogde en geschoonde zaden in een zakje. Gebruik geen plastiek of folie voor het zakje. Wel papier (enveloppes) of stof. Lees onze tip om ze zelf te maken. Vergeet niet de zakjes te voorzien van naam en oogstdatum. 

 

Koel en droog bewaren

Veel zaden zaai je niet nu meteen, maar in het voorjaar. Het ene soort zaaizaad laat zich al wat langer bewaren dan het andere. Doorgaans lukt het prima voor één tot twee jaar. Er zijn uitzonderingen. Rode bietenzaad kan je tot 5 jaar bewaren zonder dat de kiemkracht verloren gaat. Ook de manier waarop je zaden bewaart, speelt een rol. Droog en koel is daarbij het codewoord. 

Bewaar de zakjes met zaaizaden in een luchtdichte verpakking. Een blikken doos is ideaal, daarbinnen is het zeker donker genoeg. Dan nog een koele kelder of garage zoeken om de doos de bewaren.

 

Zaaien in het voorjaar

In het voorjaar kan je de meeste zaden zaaien. Het juiste tijdstip is van plant tot plant verschillend. Zoek het even op. Voor je gaat zaaien, laat je de zaden twee dagen wennen aan de omgevingstemperatuur.