Koffiestories: het verhaal van een kopje koffie (mét wedstrijd!) | Landelijke Gilden
Menu

Terug naar Actualiteit >Koffiestories: het verhaal van een kopje koffie (mét wedstrijd!)

Geschreven op 18 januari 2021. - Nieuws, Erfgoed, Eten en drinken
Het boeiende boek koffiestories

Een kopje koffie! Het is niet meer weg te denken uit ons leven. Soms lijkt het niet te lukken zonder: écht wakker worden, een moeilijk gesprek, genieten van een pauze of inspiratie zoeken voor het schrijven van een tekstje … over koffie.

 

 

 

Wist je dat de benamingen arabica en mokka slaan op de plaatsen waar de Europeanen voor het eerst in contact kwamen met koffie? Arabica verwijst naar het Arabisch schiereiland en Mokka is de naam van een havenstad in Jemen. De eigenlijke herkomst van de koffieplant ligt echter in Ethiopië. In de 16de eeuw was de koffieplant een curiositeit,  bestudeerd door botanici en waar de rijken mee pronkten in hun rariteitenkabinet. Het zou nog tot de tweede helft van de 17de eeuw duren vooraleer koffie als drank geïntroduceerd werd in West-Europa. Het was toen een luxeproduct en dat bleef het nog minstens een eeuw. Enkel gegoede burgers konden zich een dampend kopje koffie veroorloven.

Afbeelding: een jonge vrouw schenkt koffie van het kopje in het schoteltje. Ets van Louis Marin. Wellcome Library nr. 25219i.
 

In die tijd kochten de klanten koffie in de kruidenierswinkel in de vorm van groene bonen. Dat wil zeggen dat zij de bonen zelf nog moesten branden. Toen koffie in de 19de eeuw binnen het bereik van steeds meer mensen kwam, was thuisbranden van de bonen nog steeds de norm. De koffiebonen werden gebrand in een pan of in een rond trommeltje boven een vuur, later ook op de Leuvense stoof. Zelf branden was eenvoudig, goedkoop en altijd vers! Aangezien groene koffiebonen lang bewaard konden worden, was thuisbranden ook een vorm van bewaring.

Afbeelding: koffiebrander, handwerktuig voor het manueel branden van koffiebonen. Collectie voormalig Suikermuseum, Tienen.

De stijgende aanvoer van koffie in de loop van de 19de eeuw maakte het interessant om te investeren in nieuwe manieren van koffieverwerking. De eerste koffiebranderijen in België vestigden zich vanaf 1860 in de omgeving van Antwerpen. Dat had alles te maken met de haven van Antwerpen. In de Hollandse periode tussen 1815 en 1830 kreeg Antwerpen vrije toegang tot de koffiemarkt en voerde de haven al snel meer koffie in dan Amsterdam en Rotterdam, vooral omdat de stad beter gelegen was voor doorvoer naar het Europese hinterland. Ook al viel na de Belgische onafhankelijkheid de handel met het oosten stil, toch behield Antwerpen het overwicht in de koffiehandel, vooral met koffie uit Haïti en Brazilië.
Wist je dat tot op vandaag Antwerpen de belangrijkste opslagplaats van ruwe koffie ter wereld is? 250.000 ton, goed voor zo’n 27 miljard kopjes koffie, ligt er opgeslagen in de haven van Antwerpen!

Dit alles en veel meer vind je in het razend interessante boek Koffiestories: Een complete koffiegeschiedenis van brander tot barista van Greet Draye en Femke Paulussen. Het rijk geïllustreerde boek voert je mee op wereldreis op zoek naar de oorspronkelijke wilde koffieplant en langs de plantages. Het brengt een heel gevarieerde sector in beeld van bes en boon, over transport en opslag, langs koffiebranders tot jouw kopje koffie. Het belicht de techniek van het koffiezetten en de wereld van het koffiedrinken.

Je kan het boek ook winnen! Neem deel aan onze wedstrijd en maak kans op één van de 3 exemplaren van dit boeiende boek!