Buxusmot: Helpen huis-, tuin- en keukenmiddelen echt?

Hou zelf controle over de producten die je gebruikt 

De verkoop en het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen is geregeld door zowel Belgische als Europese wetgeving. Enkel de producten die een erkenningsprocedure hebben doorlopen, zijn toegelaten tot de Belgische markt en mogen hier vrij gebruikt worden. Let wel, enkel voor de toepassingen waarvoor de erkenning is aangevraagd. Alle andere producten of toepassingsdoeleinden zijn af te raden. 

Bij twijfel aan een product, raadpleeg www.fytoweb.be. In de rubriek 'toelatingen raadplegen' kan je opzoeken welke producten erkend zijn voor welke plagen. Producten die niet erkend zijn, zijn in principe niet toegelaten om door een particulier gebruikt te worden en zouden ook niet in de handel verkrijgbaar mogen zijn. 

Overweeg je deze producten te gebruiken? 

Lees eerst aandachtig de bijsluiter door voor je ermee aan de slag gaat. Het spreekwoord zegt: "Het venijn zit in de staart". Dat geldt zeker ook voor het inzetten van allerlei middelen in de strijd tegen buxusmot die onschadelijk lijken, maar het misschien toch niet helemaal zijn. 

Zachte zeep (bruine of groene zeep) 

In de EU is kaliumzeep (= zachte zeep) geregistreerd als insecticide tegen bladluis, witte vlieg en spint. Er wordt geadviseerd dit als vloeistof te vernevelen in een concentratie van 2% met tussenpozen van 5 tot 7 dagen. Een zeepoplossing mag je dus toepassen op buxus tegen spintmijt of bladluis. Het is niet bewezen of er enige werking is tegen de buxusmotrups. Het zou kunnen zijn dat de zeepoplossing het oppervlak van de buxusbladeren iets minder aangenaam zou maken voor de rupsen van de buxusmot, maar het is niet bewezen dat dit een efficiënt preventief middel is. Zeepwater van de wasmachine is af te raden (en bovendien niet toegestaan als beheersingsmiddel), tenzij je met bruine of groene zeep de was doet. 

Bruine zeep 

Alhoewel het geen erkend middel is en dus eigenlijk niet toegelaten is voor gebruik als bestrijdingsmiddel, wordt een zeepoplossing soms toegepast tegen bladluizen en dopluizen (curatief, niet preventief). 

Dreft met spiritus 

Deze producten zijn niet erkend als gewasbeschermingsmiddel, noch als basisstof. Het kan wel zijn dat dit mengsel effectief is tegen de rupsen, toch raden we dit niet aan. Dreft bevat een amine en een natriumsulfaat, twee stoffen die beter via de riolering in de afvalwaterzuivering terechtkomen, dan in het grondwater. Dat klinkt vreemd omdat we dit product toch dagelijks gebruiken voor onze vaat. Brandspiritus is een vloeistof op alcoholbasis en is schadelijk voor alle organismen wegens de kleine hoeveelheid aceton met carcinogene eigenschappen. 

Azijnoplossing 

Azijn is erkend als basisstof voor gebruik tegen schimmels en bacteriën bij zaaizaadbehandeling en voor het ontsmetten van snoeigereedschap. Azijn mag niet worden gebruikt als insecticide. Bovendien is de werking tegen de buxusmotrups niet wetenschappelijk bewezen, de efficiëntie is onbekend. Azijn is zuur en breekt snel af in de bodem. Buxus is een kalkminnende en zoutvrezende plant, maar het is ook een sterke plant die een bescheiden dosis azijn tijdelijk wel aan kan. 

Citroensap 

Over het gebruik van citroensap vinden we niets terug, wat betekent dat het uit voorzorg beter niet gebruikt wordt als beheersingsmiddel in de tuin. 

Plantenaftreksels of plantenthee 

Aftreksels zijn vooral bedoeld om de plant sterker te maken en mogen in de meeste gevallen niet ingezet worden als bestrijdingsmiddel. De meest voorkomende voorbeelden zijn aftreksels van brandnetel, heermoes, look en kruiden (munt, kamille,…). Enkel brandnetelgier is erkend als basisstof voor gebruik tegen bladluizen, schimmels en bacteriën op siergewassen in open lucht, zoals buxus. Brandnetelgier mag dus gebruikt worden op buxus, maar niet met de bedoeling de rupsen van de buxusmot te beheersen. De werking ervan tegen buxusmotrupsen is niet bewezen. 

Heet water 

Water van 50°C is schadelijk voor alle insecten en spaart grotendeels de plant. Toch wordt het als weinig ecologisch beschouwd, want het kan een negatieve invloed hebben op het nuttige bodemleven. Voor één buxusstruik zou je deze werkwijze kunnen overwegen, voor een volledige haag is het af te raden. 

Stofzuiger

Buxusmotrupsen verwijderen door ze op te zuigen, is inderdaad een optie. Als beheersingstechniek is het eerder weggelegd voor openbare besturen die krachtige zuigers ter beschikking hebben. Het is wel een handige aanvulling om de gevallen rupsen op te rapen en te verwijderen na het gebruik van een krachtige waterstraal. 

Blauw licht 

Buxusmotten zijn nachtvlinders die net zoals alle andere motten aangetrokken worden door licht. Een val op basis van licht werkt dus bij het vangen van de motten, maar dit is een weinig selectieve methode. Je vangt er immers niet alleen de buxusmotten mee, ook andere mogelijks nuttige insecten zullen worden aangetrokken. 

Hogedrukreiniger

 Bij het wegspuiten van rupsen met een harde waterstraal is het belangrijk de gevallen rupsen meteen op de rapen en te verwijderen, anders kruipen ze terug de buxusplant in. Een aantal bronnen melden dat deze waterstraalmethode doeltreffend is, dit blijkt echter niet uit de proeven die wij in 2018 hebben uitgevoerd. 

Sterke geuren, zoals van knoflook en ui 

Bepaalde sterk geurende planten (kruiden, bloemen, …) kunnen ervoor zorgen dat volwassen buxusmotten liever uit de buurt wegblijven. Hun afstotende werking is echter nog niet op wetenschappelijk basis aangetoond, maar uiteraard kan het plaatsen van sterk (wel)riekende planten rondom jouw buxusplanten zeker geen kwaad. Het gebruik van extracties van dergelijke geurende planten is echter een ander verhaal. Knoflookschilfers en uienolie, bijvoorbeeld, zijn niet erkend als basisstoffen voor toepassing op buxus en mogen dus niet ingezet worden als bestrijdingsmiddel. Het is bovendien niet gekend wat het gevolg is als hoge concentraties van dergelijke geurcomponenten in de bodem terecht komen. Beter vermijden dus! 

Zout water 

Zout water als middel om de buxusmotrupsen te bestrijden, valt af te raden. De rupsen zullen er zeker last van hebben, dat is zo voor de meeste insecten die je onderdompelt in zout water. Maar vooral zal het zoute water op de duur verstorend werken op het bodemleven en de plantenwortels. Buxus zal ook niet lang overleven als de planten veel zout water te verduren krijgt. Heb jij nog andere middelen die je inzet in de strijd tegen ziekten en plagen? Laat het ons weten via SOSbuxusmot.be, we zoeken het voor je op. 

Dit artikel is geschreven in opdracht van het onderzoek naar gepaste bestrijding van de buxusmot. Dit wordt uitgevoerd door PCS en ILVO, met de steun van het Vlaams Fonds voor Landbouw en Visserij. AVBS en Landelijke Gilden zorgen voor de bekendmaking van de onderzoeksresultaten.