Planten als bodemhulp

Niet alle planten wortelen even diep
Elke plant heeft haar eigen manier van wortelen. Sommige bomen ontwikkelen een diepe penwortel, terwijl andere een oppervlakkig wortelgestel hebben. Dat laatste is handig op plaatsen waar bijvoorbeeld rotsen in de ondergrond zitten.

Er zijn ook planten die heel geschikt zijn om verdichte bodems open te breken. Zij wortelen diep en zoeken water in de lagere bodemlagen. Daarbij wringen ze zich door elk klein kiertje. Op die manier maken ze de weg vrij voor andere planten, helpen ze water beter doorstromen én houden ze de bodem blijvend luchtig.

Vlinderbloemigen in de landbouw
In de landbouw worden hiervoor vaak vlinderbloemigen gebruikt, zoals luzerne of gele lupine. Die laatste bereikt al 25 cm diepte, slechts 20 dagen na het zaaien, en kan uiteindelijk tot wel 2 meter diep wortelen. Dankzij deze krachtige penwortel kan de plant storende bodemlagen doorbreken en blijvend openhouden. Ook cichorei vormt een stevige penwortel die tot 1 meter diep reikt.

Ook in de tuin komt hulp uit onverwachte hoek
In onze tuinen zien we vaak een 'onkruid' opduiken dat net verdichte bodems probeert te helpen. We kennen het allemaal: de paardenbloem. Die verschijnt niet voor niets op intensief betreden gazons. Met zijn penwortel probeert hij de bodem weer luchtig te maken. Maar er zijn gelukkig ook meer geliefde planten die je tuin én de bodemstructuur ten goede komen.

Onze top 5 planten die je bodem helpen verbeteren: 

1. Smeerwortel (Symphytum officinale)
Deze plant herken je aan zijn ruwe bladeren en hangende bloemen in het voorjaar. Ze is populair bij bestuivers en draagt zo bij aan meer biodiversiteit. Bovendien heeft smeerwortel het natuurlijke vermogen om voedingsstoffen uit diepere bodemlagen op te halen. Hij verbetert de bodemstructuur en groeit het best op een plek in de zon tot halfschaduw.

2. Duizendblad (Achillea millefolium)
Hoewel deze inheemse plant geen penwortel heeft, is hij toch een meerwaarde voor de bodem. Zijn fijne en vertakte wortelgestel benut elke opening in de bodem en ondersteunt zo de sponswerking. De witte bloemen zijn gekend, maar er bestaan ook prachtige cultivars in geel, roze en rood. Duizendblad staat graag op een zonnige plek en is een aanwinst voor de pluktuin én de natuur.

3. Valse indigo (Baptisia australis)
Deze vaste plant is populair in prairietuinen en wint steeds meer aan terrein. Hij groeit traag, maar staat jarenlang op zijn plek. De lupine-achtige bloemen bloeien uitbundig en worden ondersteund door blauwgrijs blad. De decoratieve zaaddozen zijn een extra troef. Net als lupine en klaver bindt valse indigo stikstof via bacteriën op zijn wortels, waardoor andere planten in de buurt hiervan mee profiteren.

4. Zonnebloem (Helianthus annuus)
Ook een zonnebloem kan bijdragen aan een betere bodemstructuur – vooral de hogere soorten. Hun wortels dringen diep door in de bodem. Daarnaast zijn de zaden een feestmaal voor vogels en andere dieren.

5. Baardgras (Andropogon gerardii)
Dit Amerikaanse prairiegras ontwikkelt lange, fijne wortels die grote dieptes kunnen bereiken. Zo helpt het om de bodem losser en veerkrachtiger te maken. Dankzij zijn droogtetolerantie en prachtige herfstverkleuring wint baardgras aan populariteit in de tuin.