Waarom een bodemcampagne?

Je staat er misschien niet vaak bij stil, maar de bodem waar jij elke dag over wandelt, is van enorm belang. Een gezonde bodem werkt als een spons: hij houdt water vast, maar laat ook overtollig water doorstromen, zodat de watervoorraden kunnen worden aangevuld. In het licht van de klimaatuitdagingen is het belangrijk dat we, jawel, onze blik richten op de bodem.

Lange periodes van droogte en overvloedige regenval wisselen elkaar steeds vaker af. Daar kunnen we zelf weinig aan veranderen. Wat wél in onze handen ligt, is het beschermen van onze watervoorraden en ervoor zorgen dat deze voldoende worden aangevuld, zodat planten via hun wortels toegang krijgen tot dit water. Een gezonde bodem bevat poriën die water kunnen vasthouden én doorlaten.

Als de bodem gaat stinken...

De gezondheid van onze bodem gaat echter in razend tempo achteruit — net nu we hem in topconditie nodig hebben. Het voortdurende gebruik van zware machines, het uitputten van de bodem en een slechte basisstructuur kunnen ertoe leiden dat de bodem zijn sponswerking verliest. Bij nieuwbouw wordt dit probleem vaak "opgelost" door er een laagje nieuwe teelaarde overheen te leggen en meteen te beginnen met aanplanten. 

Helaas is dit slechts een tijdelijke oplossing. Het oogt misschien mooi, maar wat eronder zit, begint al snel te stinken — letterlijk. Een gezonde bodem ruikt niet, of in elk geval niet onaangenaam. Wanneer er zich onder het oppervlak een verdichte, verharde laag bevindt, krijgen anaerobe bacteriën vrij spel. Organisch materiaal dat aanwezig is of wordt toegevoegd, begint te rotten, met als gevolg een duidelijke ammoniakgeur.

Maar die geur is niet het enige probleem. In de eerste maanden na aanplant lijkt alles misschien goed te gaan. De weersomstandigheden zitten mee en jonge planten teren nog op hun reserves. Maar dan stopt de groei plotseling. Er ontstaan ziektes en planten vallen uit. Vaak houdt dit meerdere jaren aan en wordt de oorzaak gezocht bij de planten zelf of bij het weer.

Kleine daden, grote impact

Met onze Blik op Bodem-campagne willen we vooral bewustwording creëren rond het thema bodemverdichting en waterdoorlaatbaarheid. Een gezonde bodem kan in enkele uren zwaar beschadigd raken, terwijl het herstel jaren kan duren. Uit onze vragenlijst, die we eind maart uitstuurden en die door 1100 Vlaamse burgers werd ingevuld, blijkt dat de meeste mensen er al van al van bodemverdichting gehoord hebben, maar dat goede praktijken toch niet altijd correct worden toegepast.

We roepen daarom op om preventief te handelen en ons bewust te zijn van de schade die we kunnen aanrichten. Even snel de auto parkeren naast een boom? Dat pallet met stenen “maar een weekje” op het gazon zetten? Wees je ervan bewust dat de gevolgen groter kunnen zijn dan je denkt. Meer tips om je bodem te verbeteren vind je hier. 

Met onze zelftest ontdek je eenvoudig hoe goed de bodem in jouw tuin water doorlaat.