Overslaan en naar de inhoud gaan
HomeLandelijke Gilden
Mobile menu expand icon MenuSluiten
  • Thema's
    Thema's
    • Dorp en platteland
    • Tuin van de toekomst
    • Warme samenleving
    • Landbouwbeleving
    • Vrije tijd
    Dorp en platteland
    Hoofdthema: Dorp en platteland
    • Dorpszalen
    • Energiesamenwerking
    • Delen en hergebruik
    • Digitaal platteland
    • Dorpenbeleid
    • Verkeer en mobiliteit
    • Ruimtelijke planning
    • Zwerfvuil
    Tuin van de toekomst
    Hoofdthema: Tuin van de toekomst
    • Klimaattuinieren
    • Open tuinen
    • Samen tuinen
    • Plantenbabbels
    Warme samenleving
    Hoofdthema: Warme samenleving
    • Internationale solidariteit (Trias)
    • Mantelzorg
    • Zingeving
    • Warme Buurten
    Landbouwbeleving
    Hoofdthema: Landbouwbeleving
    • Schapenhouderij
    • Eten en drinken
    • Verbinding landbouw & buurt
    Vrije tijd
    Hoofdthema: Vrije tijd
    • Wandelen
    • Fietsen
    • Klussen
    • Erfgoed
    • Senioren
  • Magazine
  • Over ons
  • Ledenvoordelen
  • In jouw buurt
    • Activiteitenoverzicht
    • Lokale afdelingen
    • Open tuinen zoeken
    • Uit en Thuis
    • Digitaal aanbod
  • Lidmaatschap
  • Vacatures
  • Pers
  • Contact
  • Aanmelden

Titel

Wat na ontharden?

Geschreven op
20 mei 2025

Beschrijving

We moeten niet enkel naar vierkante meters ontharding kijken, maar ook naar kubieke meters kwalitatieve bodem. Ontdek hier een aantal tips die je kan gebruiken in je eigen tuin.

Afbeelding

Bodemleven

Gezonde bodem, gezonde tuin?

Wist je dat tuinen zo’n 12,5 procent van de Vlaamse oppervlakte beslaan? Dat betekent dat we samen een enorme hefboom in handen hebben om de kwaliteit van onze bodems een boost te geven, gewoon in onze eigen tuin. Wat kunnen we doen? Er bestaat geen universele oplossing, maar wél een denkkader. Ontharding blijft essentieel, maar ook de kwaliteit van de onverharde zones verdient aandacht. Kijk niet alleen naar een bepaalde vierkante meter te ontharden in je tuin, maar kijk naar je hele tuin. de oppervlakte van je tuin, maar naar het systeem eronder. 

Belangrijke bouwstoffen voor een gezonde bodem

De bodem is een levend systeem. Het helpt om te denken dat een bodem net dezelfde dingen nodig heeft als wij: water, zuurstof, voedsel, bewegingsruimte, een netwerk, enz.  Een gezonde bodem zorgt voor wateropvang, luchtcirculatie, voedingsstoffen voor planten, ruimte voor wortelgroei én een rijk bodemleven. 

1. Water- en luchthuishouding

In een bodem heb je textuur (bijv. zand, leem, klei, enz.) maar ook structuur. Dat is de wijze waarop de verschillende bodemdeeltjes aan mekaar kitten. Tussen al die deeltjes ontstaan poriën. Een goede bodemstructuur bevat poriën waarin lucht en water kunnen circuleren. We moeten dus nadenken over hoe we werken in onze tuin om te vermijden dat de poriën van een bodem dichtgereden worden.

2. Bouwstoffen en nutriënten

Elke bodem is anders. Wat zit er in jouw tuin? Is het zand, leem of klei? Welke voedingsstoffen zijn beschikbaar? Start daar en pas je beplanting en onderhoud aan.

3. Groeiruimte

Planten hebben niet alleen bovengronds ruimte nodig, maar ook ondergronds. Zorg dat wortels kunnen groeien zonder op funderingen, puinlagen of folie te stuiten.

4. Divers bodemleven

Te veel bestrijdingsmiddelen, intensief onderhoud of overambitieuze beplanting zijn nefast voor het bodemleven. Door realistische verwachtingen te stellen en natuurlijk te beheren, geef je micro-organismen, schimmels en insecten de kans om hun werk te doen. Het aanpassen van onze verwachtingen helpt om de bodem gezond te houden. Bijv. groeiruimte voor bomen, voorziening van hemelwaterinfiltratie, enz. 
 

Aantal tips om bodemschade te vermijden:

  • Vermijd zware machines of stockage van bouwmateriaal op kwetsbare zones. Een tijdelijke werfweg kan bodemverdichting voorkomen, maar zorg dat hij niet permanent wordt. 
  • Denk na over bodemvriendelijke alternatieven zoals schroeffunderingen bij de bouw van een kleine constructie. 
  • Ga voor grindgazon of grasparkings in plaats van beton.
  • Gebruik waar mogelijk natuurlijke oplossingen: een inheemse haag in plaats van een schutting met doek of houtsnippers tegen onkruid in plaats van plastic folie. 
  • Lang gras en gelaagde beplanting maken bovendien tot 2 graden verschil bij warm weer – verkoeling én bescherming van de bodemstructuur.
  • Bodemafdekking moeten we absoluut proberen te vermijden zoals bijv. kunstgras. Enkel waar nodig want dat is ook een vorm van verharding. Dat kan een weloverwogen beslissing zijn bij bijv. een voetbalveld, maar het hoort niet echt thuis in een particuliere tuin. 
  • Verkoeling willen we bekomen in onze tuin. Verkoeling gaat gepaard met verdamping en schaduw. Als je zorgt voor gelaagde soortrijke vegetatie, dan vergroot je dat groenvolume, krijg je sowieso meer verkoeling én die vegetatie beschermt de bodem tegen uitdroging. Dat zijn twee vliegen in één klap.
  • Laat verwilding toe. Een uitgedroogde, verharde of dode bodem kan geen water vasthouden. En dat is precies wat we nodig hebben in tijden van droogte en wateroverlast. Laat het bodemleven toe: wormen, schimmels en bacteriën zorgen voor een luchtige structuur die regenwater laat infiltreren én vasthouden voor droge periodes. Maar wees waakzaam: niet alles wat leeft is welkom. Invasieve exoten zoals de Japanse duizendknoop verspreiden zich razendsnel en komen soms ongewild mee met aangevoerde grond.

 

Gerelateerde artikels

Afbeelding

Open Tuinen Lievens

Titel

Groots genieten: Open tuinen die de hectare voorbijgaan

Beschrijving

Focusweekend 27 en 28 juni

Display: Canonical

Lees meer

Afbeelding

Tuin van Hugo en Rika

Titel

De tuin van Hugo en Rika

Beschrijving

Meer info over deze tuin

Display: Canonical

Lees meer

Afbeelding

Streekzoektocht

Titel

Gratis op pad met een Blue-bike

Beschrijving

Ga tijdens Open Tuinen gratis op pad met een Blue-bike!

Display: Canonical

Lees meer

Paginering

  • Meer tonen

Schrijf je in op onze nieuwsbrief

Abonneer
  • Over ons
    • Contact
    • Gebruikersvoorwaarden
    • Privacyverklaring
  • Werking
    • Experten
    • Projectwerking
    • Publicaties
  • In jouw buurt
    • Activiteiten
    • Lokale afdelingen

Samen beleef je meer! 

Landelijke Gilden is een vereniging voor iedereen die houdt van het platteland en graag onder de mensen vertoeft. We hebben afdelingen in heel wat dorpen. Lokaal organiseren onze vrijwilligers ontspannende en interessante activiteiten voor onze leden, dorpsbewoners en hun gezin. Samen zetten we ons in voor de eigenheid en leefbaarheid van het platteland en de land- en tuinbouw. 

 

Twitter
LinkedIn
Facebook
Youtube
Instagram
© Landelijke Gilden 2026 - Hoofdkantoor: Diestsevest 40, 3000 Leuven - Tel: 016 28 60 23 - info@landelijkegilden.be