Menu

Terug naar Actualiteit >De buxusmot als vlinder, ei, larve, pop

Geschreven op 19 maart 2018. - Nieuws, Tuinieren
vlinder buxusmot, pcs

De buxusmot is een nachtvlinder, die soms ook overdag waar te nemen is. Net zoals alle andere vlinders verloopt de levenscyclus in fases van ei, larve, rups, vlinder. Het tijdstip waarop die fases zich voordoen, is vrij goed gekend. Het weer zorgt voor kleine variaties. De buxusmot kent hier 2 tot 3 generaties per jaar.

Om de activiteit van de buxusmot in Vlaanderen nauwkeurig te kunnen inschatten, worden  twee referentiepopulaties nauwlettend opgevolgd op proeflocaties. De eerste resultaten van dit onderzoek door PCS en ILVO wordt einde 2018 verwacht. Het meer exact bepalen van het juiste tijdstip voor monitoring zal leiden tot een efficiëntere beheersing van de buxusmottenplaag.

Figuur: Levenscyclus buxusmot als leidraad voor actie, ILVO, 2018

 

In maart en april worden de eerste rupsen actief

Bij het begin van de winter, in oktober en november, hebben jonge rupsen zich ingesponnen in een cocon. Zo hebben ze de koude maanden doorgemaakt. Vorst en ijs kan hen niet deren. De overwinterde rupsen komen vanaf half maart uit het ei en zijn meteen actief. Afhankelijk van de weersomstandigheden (vooral temperatuur) kan dat enkele dagen of een weekje later zijn. De rupsen zijn eerst vuilgeel van kleur en krijgen na een paar dagen bruine lengtestrepen. De komende weken zullen ze vijf tot zeven keer vervellen. Ze worden telkens groter en vraatzuchtiger.

De oudere rupsen zijn felgroen met een zwarte kop en hebben een patroon van zwarte stippen en zwarte en lichte lengtestrepen. Een volgroeide rups is ongeveer 4 cm groot en zit meestal verscholen binnen in de plant. 

Wat nu doen?

De schade van de jonge rupsen is niet opvallend. Toch is bestrijding in dit stadium het meest efficiënt. Bij een lichte aantasting kan je de rupsen handmatig wegplukken of aangetaste takken wegknippen. Een actie op dit moment is echt belangrijk om de plaag onder controle te houden gedurende de komende maanden.

 

 

Rupsen verpoppen vanaf mei

Vanaf begin mei beginnen de grootste rupsen aan hun verpopping en transformatie tot een mot. Hierbij hangen de rupsen aan de staart, met de kop naar beneden, in een tussen de bladeren gesponnen cocon.

De pop is ongeveer 1,7 cm lang. Omdat de pophuid transparant is, zijn de kleuren van de rups en later de vlinder door deze pophuid heen te zien. Het pas gevormde popstadium is felgroen met donkere en lichtere strepen en vlekken. De oudere pop is crèmekleurig met bruin.  Na ontluiking van de vlinder blijft de lege pophuid achter. De verpopping vindt plaats in een witachtige stevig gesponnen cocon, diep vescholen in de buxusplant. Deze fase duurt een tweetal weken.

Wat nu doen?

Bestrijdingsmiddelen zijn niet efficiënt in deze fase, het heeft geen zin deze toe te passen op de cocons. Pluk de cocons weg zoveel je kan

 

 

 

 

Junimaand, mottenmaand

De eerste generatie motten vliegt uit vanaf begin tot eind juni. De buxusmot leeft gemiddeld 8 dagen tot maximum 2 weken. In deze periode kan één wijfje tot 500 eitjes leggen. De motten worden aangetrokken tot licht en kunnen dus worden gevangen met vallen op basis van UV-licht. Lichtvallen zijn echter niet selectief en vangen dus ook alle andere en nuttige soorten nachtvlinders die rondvliegen in de tuin.

Wat nu doen?

Er bestaan commercieel beschikbare feromoonvallen die specifiek mannelijke buxusmotten aantrekken. Deze worden op 1,7 m hoogte opgehangen en bestaan uit een overdekte ‘delta’-val met kleefplaat of uit een vangbeker met water en detergent. Cruciaal bij beide types vallen is de houder met de lokstof, een seksferomoon dat 5 tot 8 weken actief is.  Onderzoek in enkele Europese landen heeft aangetoond dat feromoonvallen met een vangbeker een goede indicator zijn voor de aanwezigheid van mannelijke buxusmotten. Indien een buxusmot in een feromoonval wordt aangetroffen, blijft het noodzakelijk de nabij gelegen buxusstruiken op eitjes en rupsen te controleren en aan te pakken.

 

 

In juli volgt een nieuwe serie rupsen

De eerste generatie rupsen komt vanaf juli voor en kent een piekmoment in augustus. Dit gaat gepaard met veel schade aan de buxusplanten. De ontwikkeling van ei tot pop neemt een kleine 4 weken in beslag.

 

Wat nu doen?

De schade wordt met de dag erger, naargelang de rupsen groeien. Zonder actie zal de buxusplant helemaal kaalgevreten worden.

 

 

 

 

In augustus heb je motten, eitjes, rupsen en poppen

De tweede generatie motten vliegt van eind augustus tot in september (soms oktober). Vanaf begin augustus overlappen de fasen (poppen, rupsen, motten) en generaties elkaar en zijn er onafgebroken motten te zien. Het aantal rondvliegende motten neemt geleidelijk aan af.

Wat nu doen?

Het is niet eenvoudig om buxus te controleren op de aanwezigheid van eitjes.

 

 

 

 

Alert blijven in september en oktober

De tweede generatie rupsen verschijnt in september. In oktober spinnen deze jonge rupsen een witte cocon tussen enkele buxusbladeren. Hierin brengen ze in een soort rusttoestand de winter door.

Wat nu doen?

De schade door de nieuwe generatie rupsen kan de buxusplanten helemaal kaal zetten. Indien je actie wil ondernemen om de rupsen te bestrijden, moet je dat nu doen, voor de jonge rupsen zich inspinnen in een cocon. Het succes van deze actie, heeft een merkbaar effect bij het uitkomen van de jonge rupsen na de winter.

 

 

Andere artikels over buxus en buxusmot

Ben je lid Landelijke Gilden en wil je gerichte informatie ontvangen over het aanbod en de activiteiten rond ‘Tuinieren’ in onze maandelijkse nieuwsbrief? Geef dit interessegebied dan door via landelijkegilden.be/mijn-lg/registratie

Nog geen lid? Word nu lid aan 13,5€ (normaal: 27€). 50% korting en een half jaar gratis (tot eind 2019). Ga snel naar lid worden.