Menu

Plattelandsbeleid en plattelandsontwikkeling

Plattelandsontwikkeling

Plattelandsbeleid

Volgens het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen woont zestig procent van de Vlamingen in stedelijk gebied . Het overige deel woont in het buitengebied, gekenmerkt door open ruimte, dorpen, landbouwactiviteiten... De Vlaamse overheid heeft voor dit gebied een geïntegreerde visie opgesteld dat we het Vlaamse plattelandsbeleid noemen. Duurzame ontwikkeling, gebiedsgerichte aanpak en de verhoging van de leefbaarheid zijn de belangrijkste doelstellingen. Het betreft dus 'plattelandsontwikkeling'. In de uitvoering hebben de Vlaamse provincies en hun plattelandscoördinatoren (Antwerpen, Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant, West-Vlaanderen) een belangrijke rol, naast de Vlaamse Landmaatschappij.

Plattelandsontwikkeling

Landelijke Gilden werkt al sinds zijn ontstaan aan de ontwikkeling van het platteland (of 'ontplooiing' zoals dat vroeger heette), zowel lokaal als regionaal. Dit gebeurt als partner in campagnes bijvoorbeeld in het allereerste Jaar van het Dorp na de gemeentefusies of recenter in Dorp met Toekomst van Cera en de Vlaamse overheid; ofwel als gangmaker in eigen initiatieven zoals Dorp in de Kijker, de Plattelandsacademie, de Dorpentoer. Landelijke Gilden is een belangrijke stakeholder op het Vlaamse platteland en engageert zich voor een duurzaam en leefbaar platteland.

Drie vragen:

  1. Is er financiële steun voor plattelandsontwikkeling?
  2. Hoe verloopt plattelandsontwikkeling?
  3. Welke onderwerpen kenmerken plattelandsontwikkeling?

 

1. Is er financiële steun voor plattelandsontwikkeling?

  • Het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) is de belangrijkste bron van financiën.  Vlaanderen krijgt uit dit fonds € 288 miljoen voor het uitvoeren van een programma tot 2020. De Vlaamse overheid zet er hetzelfde bedrag als match-funding tegenover zodat ruim een half miljard euro ter beschikking staat voor projecten 'plattelandsontwikkeling'.
  • Gedurende diezelfde periode voeren provincies samen met Vlaanderen, het programma Platteland Plus uit met eigen middelen.  
  • Andere Europese structuurfondsen hebben ook projecten met betrekking tot het platteland. Zo werkte Landelijke Gilden mee aan Pure Hubs en Rural Alliances. Recent startte Platteland in de bloemetjes.
  • Plattelandsgemeenten in Vlaanderen hadden tot 2015 recht op steun uit het Vlaamse plattelandsfonds. In juli 2016 besliste de Vlaamse regering deze middelen te stoppen in een Vlaams Fonds ter stimulering van (groot-) stedelijke en plattelandsinvesteringen. Een decreet wordt voorbereid en komt in uitvoering vanaf 2017.

 

2. Hoe verloopt plattelandsontwikkeling?

In een representatieve democratie bestaat het beleid uit personen die voor een tijdje gekozen zijn om dit beleid te voeren. Zij stellen regels op (wetten, decreten) en de burgers moeten die dan opvolgen. Dit beleid werkt top-down. Sinds de jaren tachtig zien we ook een andere manier van werken, bottom-up genoemd, of de participatieve democratie.

In het Vlaams programma voor Plattelandsontwikkeling 2014 - 2020 (PDPO III)  zitten beide werkvormen:

  1. Top-down zijn maatregelen voor begunstigden die beantwoorden aan bepaalde criteria. Bijvoorbeeld de steun voor verwerking en afzet van land- en tuinbouwproducten van 30 % voor bedrijven met hoeveverkoop.
  2. Bottom-up is de werking van de Plaatselijke Groepen (PG) in de LEADER maatregel. Deze plaatselijke publiek-private samenwerkingsverbanden, dikwijls vzw's, stellen een lokale ontwikkelingsstrategie (LOS) op en voeren die uit. Vlaanderen telt 12 LEADER gebieden.

 Europees LEADER logo. Het acroniem is van 1991 en staat voor "Liaison Entre des Actions de Développement de l’Economie Rurale".

 

3. Welke onderwerpen kenmerken plattelandsontwikkeling?

De verdeling van de middelen in het PDPO III is geïllustreerd in een presentatie van het ministerie. Per maatregel begroot de overheid een aantal acties en projecten. Principiëel wil de Vlaamse overheid met het lopende programma (volledige tekst PDPO III)  de weerbaarheid en duurzaamheid van de landbouwsector verhogen, jonge landbouwers helpen, opleiding en innovatie organiseren en de vitaliteit van het platteland versterken.

Dit behelst concreet het ondersteunen van acties en projecten over:

  1. Erosiebestrijding
  2. Bodem- en waterbeheer
  3. Duurzame energie en klimaatadaptie
  4. Werken aan biodiversiteit
  5. Duurzaam bosbeheer
  6. Lokale voedselstrategieën en streekproducten
  7. Landbouw- en natuureducatie
  8. Kennisoverdracht en innovatie in de reguliere en/of biologische land- en tuinbouwsector
  9. Stimuleren van startende en jonge rurale ondernemers
  10. Armoede in de landbouw- en plattelandsgemeenschap
  11. Leefbare dorpen
  12. Opwaardering en/of herbestemming van agrarisch en ruraal erfgoed
  13. De open ruimte vrijwaren en ontwikkelen
  14. Profilering en promotie van de streekidentiteit (Toerisme & Recreatief medegebruik)
  15. Uitbouw van een functioneel wegennet op het platteland

Landelijke Gilden vzw , maar ook Plattelandsklassen vzw, Agro-Aanneming cvba, Innovatiesteunpunt voor Landbouw en Platteland met Dorpsmaakwerk, vzw Boeren op een Kruispunt, Steunpunt Groene Zorg vzw, Steunpunt Hoeveproducten zijn betrokken in projecten en acties met betrekking tot de onderwerpen uit de lijst.

 

Interessante artikels

Glabbeek kleinste gemeente met autodeelwagens
Nieuws, Actie(f) in je dorp, Maatschappelijke dossiers

Nieuwtjes uit onze maatschappelijke dossiers

GLB in relatie tot doelstellingen
Nieuws, Maatschappelijke dossiers

De EU stelt een nieuw plan over plattelandsontwikkeling voor. Het publiek mag reageren.

Lokale boeren verkopen hun producten
Persartikel, Maatschappelijke dossiers

Organisaties uit veertig landen willen Europese steun voor lokale ontwikkeling

Vacature Landelijke Gilden
Nieuws

Heb je een neus voor nieuwe kansen en kan je deze op een creatieve manier in concrete actie omzetten? Leg je vlot...